- Het EMBLEEM van het PAUSSCHAP -
Beschrijving
-Het embleem van het Pausschap bestaat uit twee schuingekruiste sleutels, de één van zilver de ander van goud, met de handvatten naar beneden en de baarden naar boven gericht, bijeengehouden door een rood koord en bekroond door een pauselijke tiara van goud en zilver met een rode voering.
Symboliek
De betekenis van dit embleem wordt wel als volgt verklaard:
- De sleutels symboliseren de macht om te binden en te ontbinden, zoals die door Christus aan de apostel Petrus is verleend (Mattheus 16:19). De gouden sleutel aan de (heraldische) rechterzijde staat daarbij voor de macht die zich tot in de hemel uitstrekt, de zilveren sleutel aan de (heraldische) linkerzijde voor de macht over de gelovigen op aarde. De handvatten van beide sleutels zijn naar beneden gericht omdat zij in handen zijn van de Paus als Christus' plaatsbekleder op aarde. Hun baarden, die zijn uitgesneden in de vorm van een kruis om aan te geven dat dit alles door de kruisdood van Christus verkregen is, wijzen omhoog omdat de macht om de binden en te ontbinden tot in de hemel werking heeft. De beide sleutels zijn met een rood koord samengebonden om aan te geven dat ze gezamelijk verleend zijn en bij elkaar horen.
- De tiara symboliseert met zijn drievoudige kroon de heerschappij van de Paus over de strijdende, de lijdende en de triomferende Kerk, alsmede zijn drievoudig ambt als priester, herder en leraar, of ook zoals de oude kroningsformule het formuleert: als "Vader van de vorsten en koningen, de Bestuurder van de wereld en op aarde de Plaatsbekleder van onze Verlosser Jezus Christus"
Gebruik
- Dit embleem wordt overal gebruikt daar waar het Pausschap door een embleem gesymboliseerd kan of mag worden, alsmede om de soevereiniteit aan te geven, die de Paus over Vaticaanstad en de daarmee verbonden exterritoriale zones uitoefent.
Geschiedenis
-De sleutels verschenen eerstmaals in de 13e eeuw op kerkelijke vlaggen, munten en zegels en vervolgens in en naast de wapens van de Pausen, om tenslotte, zoals nu gebruikelijk is, schuingekruist achter of boven het pauselijk wapen te worden geplaatst.
- De tiara is waarschijnlijk voortgekomen uit een witte muts in de vorm van een suikerbrood (camelaucum of phrygium) die afkomstig was uit het Oosten. Een eerste kroon rondom deze muts verscheen eerstmaals tussen de 9e en de 11e eeuw, mogelijk omdat de Pausen in die tijd ook wereldlijke macht verkregen. De tweede kroon werd door paus Bonifatius VIII (1294-1303) toegevoegd en de derde tenslotte door paus Benedictus XI (1303-1304) of Clemens V (1305-1314). Sindsdien is de tiara met drie kronen het symbool van de pauselijke soevereiniteit en waardigheid. Als heraldisch ornament komt de tiara voor het eerst voor bij het wapen van paus Johannes XXII (1316-1334).
- Nadat paus Paulus VI reeds symbolisch afstand had gedaan van de tiara en paus Johannes Paulus I niet meer daarmee gekroond is, heeft tenslotte paus Benedictus XVI in 2005 ook afstand gedaan van de tiara in het pause- lijk wapen en deze vervangen door een mijter. Of dit ook gevolgen heeft voor het embleem, het wapen en de vlag van het Pausschap als instituut is vooralsnog onbekend.
Bronnen en Links
- Bruno Bernard Heim: Kerkelijke heraldiek van 1270 tot Johannes Paulus II, Averbode/Helmond 1979.
- Paus Benedictus XVI laat tiara weg uit wapen 
|