De Romeinse Curie staat de paus bij
in het bestuur van de Rooms-Katholieke Kerk.

- Algemeen - Cultuur - Geschiedenis - Links -

- zie verder het onderstaande overzicht -

Organogram Romeine Curie PAUS Staatssecretariaat Congregaties - Geloofsleer - Bisschoppen - Oosterse kerken - Goddelijke Eredienst - Clerus - Religieuzen - Evangelisatie der Volkeren - Heiligverklaringen - Seminariën en Opleid.Inst. Rechtbanken - Apostolische Penitentiarie - Romeinse Rota - Apostolische Signatuur Pauselijke Raden - Eenheid der Christenen - Interreligieuze Dialoog - Leken - Justitia et Pax - Interpret. van Wetsteksten - Sociale Communicatie - Ziekenapostolaat - Migranten- & Toeristenap. - Cor Unum - Huwelijk en Gezin - Cultuur Pauselijke Academies - Wetenschap - Kerkelijke Diplomatie - Theologie - Cultuur der Martelaren - Sociale Wetenschap - Leven   Pausel. Commissies - Cultureel Erfgoed vd Kerk - Ecclesia Dei - Heilige Archeologie - Pauselijke Bijbelcommissie - Intern. Theolog. Comm. - Katechismus van de   Katholieke Kerk

- ALGEMEEN - Inleiding - De Romeinse Curie bestaat uit diverse organen die de Paus bijstaan in het bestuur van de Rooms-Katholieke Kerk. - De belangrijkste Curie-organen worden dicasteries genoemd en zijn qua functie en taak te vergelijken met ministeries. Deze dicasteries worden onderverdeeld in Congregaties en Pauselijke Raden. - Daarnaast zijn er nog drie Pauselijke Rechtbanken (tribunalen), diverse Pauselijke Academies en enkele Pauselijke Commissies. De coördinatie van al deze organen is toevertrouwd aan het Staatssecretariaat. Congregaties - De Congregaties zijn de oudste en belangrijkste organen van de Curie. Zij stammen uit de 16e eeuw en houden zich bezig met de kerntaken van de Kerk: de geloofsleer, de liturgie, de sacramenten, de geestelijkheid e.d. Pauselijke Raden - De Pauselijke Raden hebben een wat lagere status dan de Congregaties. Zij zijn pas relatief kortgeleden, naar aanleiding van het Tweede Vaticaans Concilie, opgericht en houden zich meer met sociaal-economische en eigen- tijdse onderwerpen bezig. Acta Apostolicae Sedis - Alle officiële en openbare brieven, besluiten en regelgeving die van de Paus en de curie-organen uitgaan, worden, in het Latijn, gepubliceerd in het officiële mededelingenblad van de Heilige Stoel: de Handelingen van de Apostolische Stoel (Lat.: Acta Apostolicae Sedis - AAS). Ook worden alle benoemingen hierin vermeld. - Deze Acta werden eerstmaals in 1869 uitgegeven onder de naam Hande- lingen van Heilige Stoel (Lat.: Acta Sanctae Sedis - ASS) en sinds 1909 onder de huidige naam. Medewerkers - In totaal werken er bij het Staatssecretariaat, de verschillende dicasteries en de overige Curie-organen niet meer dan zo'n 500 mensen. Dit is in verge- lijking met de vele duizenden tot tienduizenden mensen die bij de ministeries van andere landen werken een bijzonder gering aantal. - De medewerkers van de Curie zijn voornamelijk geestelijken. Deze zijn voor ongeveer de helft afkomstig uit Italië en voor de andere helft uit andere delen van de wereld. Het ondersteunende personeel bestaat voornamelijk uit Italiaanse leken, zowel mannen als vrouwen. - Voor de staffuncties van de Curie worden geen openbare vacatures geplaatst. Nieuwe functionarissen worden hoofdzakelijk door middel van informele persoonlijke contacten aangeworven. Huisvesting - Van alle Curie-organen bevindt het Staatssecretariaat zich letterlijk en figuurlijk het dichtst bij de Paus, namelijk in een vleugel van de Vaticaanse paleizen, direct aansluitend op het Apostolisch Paleis in Vaticaanstad. - De Congregaties zijn, met uitzondering van de Congregaties voor de Geloofsleer, de Oosterse Kerken en de Evangelisatie der Volkeren, allemaal gevestigd in het Palazzo delle Congregazioni aan de Piazzo Pio XII 10 in Rome, dat weliswaar buiten Vaticaanstad ligt, maar exterritoriale status geniet en zodoende onder de jurisdictie van de Heilige Stoel valt. - Van de "nieuwe Curie" zijn de Pauselijke Raden voor Cultuur, voor de Leken, voor het Gezin en Iustitia et Pax gevestigd in het Palazzo San Calisto aan de Piazza San Calisto in Rome. Op de bovenste etage van dit gebouw zijn ook appartementen voor diverse kardinalen. Links - Officiële Homepage: English - Deutsch - Français - Curie-documenten in het Nederlands: www.curie.nl - Naamlijsten van ambtsdragers uit de Curie: Römische Kurie

- CULTUUR - Romanità - Zoals er van bedrijven gezegd kan worden dat ze een bepaalde bedrijfs- cultuur hebben, zo kan ook van de Romeinse Curie worden gezegd dat daar een eigen cultuur heerst. De cultuur van de Curie is een onderdeel van de Italiaanse en meer bepaald van de Romeinse cultuur, de zgn. Romanità. - In deze cultuur is de schone vorm (It.: bella figura), het uiterlijke, vaak belangrijker dan de inhoud. Schoonheid gaat boven hoeveelheid, hoffelijkheid boven efficiëntie. Het gaat er niet alleen om wat, maar ook om hoe iets bereikt wordt. Informeel - Onderlinge betrekkingen zijn belangrijker dan formele procedures en wie de juiste mensen kent, krijgt veel sneller iets gedaan, dan wie het volgens de regels doet. Persoonlijk contact is veel effectiever en belangrijker dan een onpersoonlijke schriftelijke of telefonische benadering. Omdat de informele contacten voorrang hebben, gaan de zaken die volgens de officiële weg gaan vaak extra moeizaam en duren die extra lang. Roeping - Gelden bovenstaande kenmerken voor vrijwel alle Italiaanse organisaties, specifiek voor de Curie is het feit dat er overwegend priesters werken. Om- dat voor hen hun beroep samenvalt met hun roeping, werken zij doorgaans extra hard en met extra veel toewijding. Omdat zij geen gezin hebben en vaak ook geen parochie, hebben zij bovendien meer tijd en aandacht voor hun werk dan gewone getrouwde werknemers. Degelijkheid - Omdat de Kerk in eeuwen denkt, is het belangrijker dat beslissingen en de consequenties daarvan tot en met doordacht en theologisch, filosofisch, politiek en pastoraal verantwoord zijn, dan dat ze snel en efficiënt tot stand komen. De Curie laat zich dan ook veel meer door de traditie, gewoonten en precedenten laten leiden, dan door de waan van de dag en de vluchtige massamedia. Loyaliteit - Loyaliteit aan de Paus en aan de leer van de Kerk zijn de belangrijkste deugden binnen de Curie. Deze loyaliteit wordt getoond door nooit open- lijke kritiek op de Paus, hoge curiefunctionarissen, het beleid of de leer te hebben. Alles wat curiemedewerkers zeggen dient daarom ook in overeen- stemming te zijn met het officiële kerkelijke standpunt. Hoffelijkheid - Deze loyaliteit heeft mede tot gevolg dat de omgangsvormen binnen de Curie worden gekenmerkt door hoffelijkheid. Alles draait om respect en eer- bied voor de ander, zeker als het om een hogergeplaatste gaat. Dingen worden daarom ook nooit rechtstreeks of onverbloemd gezegd of geschre- ven, maar altijd met een omweg, middels subtiele nuances, door suggestie of tussen de regels door. Deze manier van doen is voor Italianen vanzelf- sprekend, maar voor mensen uit Noord-West Europa of de Verenigde Staten, die meer directe omgangsvormen gewend zijn, vaak moeilijk te doorgronden. Regels - In de Romeinse cultuur van de Curie is met name ook de omgang met regels en wetten heel anders dan in de van oorsprong meer protestantse Atlantische regio. In de Romeinse cultuur belichamen regels en wetten bepaalde (christelijke) principes en idealen, die hooggehouden moeten worden, ook, of misschien wel juist als ze in de praktijk niet zo goed worden nageleefd. Anders dan de Noord-Westeuropese landen en Noord-Amerika gebruikelijk is, worden de regels dan ook niet aangepast aan de praktijk, maar dient de praktijk zich naar de regels te richten. Uitzonderingen - De Kerk weet uit haar eeuwenlange ervaring echter goed genoeg dat leven volgens de regels niet altijd even makkelijk is c.q. even snel gaat. Daarom worden in de Romeinse cultuur veel gemakkelijker dan in Noordwest-Europe- se landen en Noord-Amerika uitzonderingen op de regels toegestaan of wordt een oogje toegeknepen. Zo wordt tegelijk het in de regel of de wet belichaamde ideaal gehandhaafd en wordt tevens recht gedaan aan indivi- duele gevallen en omstandigheden.

- GESCHIEDENIS van de ROMEINSE CURIE - Inleiding - De Romeinse Curie is het oudste nog functionerende bestuurlijke apparaat van Europa, en misschien zelfs van de hele wereld. - De geschiedenis van de Romeinse Curie kan worden ingedeeld in 4 perioden die telkens liggen tussen de 3 grote Curie-hervormingen, nl. die door paus Gregorius rond 1100, door paus Sixtus V in 1588 en tenslotte die door paus Paulus VI in 1967. Tussendoor vonden nog enkele kleinere hervormingen plaats, bijv. door paus Pius X in 1908 en door paus Johannes Paulus II in 1984. tot 1100 - Aanvankelijk verschilden de bestuursorganen van de Paus niet veel van die van andere bisschoppen: zo werd hij bijgestaan door de Romeinse geeste- lijkheid (het presbyterium), de vergaderingen daarvan (de Romeinse conci- lies) alsmede door het kardinalencollege, zoals zich dat langzamerhand uit het presbyterium ontwikkelde. De administratieve gebruiken waren nog goeddeels die van het Romeinse bestuur. - Reeds in de 4e eeuw was er een bureau dat zich bezighield met de expe- ditie (schrijven en versturen) van pauselijke geschriften. Daaruit kwamen diverse organen voort, met als belangrijkste de Apostolische Kanselarij. Voor het beslechten van geschillen ontstond er een Auditorium, dat in de 13e eeuw uitgroeide tot de rechtbank van de Romeinse Rota. 1100-1586: De periode van centralisatie - Zo rond 1100 vond de zgn. Gregoriaanse hervorming plaats. De Paus kreeg steeds meer invloed op de Kerk, waardoor de werkzaamheden van de curie steeds uitgbereider werden. Onder meer door steeds meer benoemingen aan de Paus voor te behouden vindt een sterke centralisatie plaats, die zijn hoogtepunt bereikte in de 13e en 14e eeuw. De Romeinse Curie is dan het best georganiseerde bestuursapparaat in Europa. - Binnen de Curie is een centrale rol weggelegd voor het Consistorie (het college van Kardinalen). Vanuit dit college werden commissies van kardinalen gevormd om de Paus over specifieke onderwerpen te adviseren. 1586-1967: De periode van de Congregaties - Vanwege het toenemend aantal zaken dat in Rome behandeld moest worden, alsmede om de hervormingen, zoals die door het Concilie van Trente (1545-1563) waren voorgesteld, goed te kunnen uitvoeren, voerde paus Sixtus V (1585-1590) met de Apostolische Constitutie Immensa aeterni Dei van 22 januari 1588 een belangrijke hervorming van de Curie door. Naar het voorbeeld van de modernste regering van die tijd, de Spaanse, werden de commissies van kardinalen omgevormd tot Congregaties, die elk een eigen werkterrein kregen toegewezen en die rechtstreeks verantwoording aflegden aan de Paus. - Nadat in de volgende eeuwen een wildgroei van Congregaties, raden, secretariaten, bureaus en commissies was ontstaan, werd daarin bij de Apostolische Constitutie van paus Pius X, Sapienti consilio van 29 juni 1908, enige orde geschapen, met als resultaat de structuur zoals die in grote lijnen tot op de dag van vandaag bestaat. Juridisch werd een en ander door paus Benedictus XV vastgelegd in het nieuwe Kerkelijk Wetboek van 1917. 1967-heden: De periode van het Staatssecretariaat - Als uitvloeisel van de vernieuwingen zoals die door het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) waren besloten, hervormde paus Paulus VI de Curie bij Apostolische Constitutie Regimini Ecclesiae Universae van 15 augustus 1967. De daarbij ingevoerde veranderingen waren onder meer: * In plaats van enkel Latijn zijn voortaan ook moderne talen in officiële documenten toegestaan. * Prefect en leden van de Congregaties worden slechts benoemd voor een termijn van 5 jaar, waarbij herbenoeming mogelijk is. Bovendien geldt er een leeftijdsgrens van 75 jaar. * Ook gewone bisschoppen kunnen voortaan lid van een Congregatie worden. * Instroom van steeds meer leken en medewerkers uit andere landen. * Een centrale aansturende rol wordt toegekend aan het staatssecretariaat. * Instelling van diverse nieuwe organen, zoals het Secretariaat voor de Bevordering van de Eenheid onder de Christenen, het Secretariaat voor de Niet-Christenen en het Secretariaat voor de Niet-Gelovigen. - Onder paus Johannes Paulus II vond een kleinere hervorming plaats, waar- bij o.a. de Congregaties het voorvoegsel "Heilige" verloren. Voor het overige was zijn bemoeienis met de Curie relatief gering. - Ook onder paus Benedictus XVI vond in 2006 een kleinere hervorming van de Curie plaats, waarbij de Raad door het Migranten & Toeristenapostolaat "voorlopig" werd samengevoegd met de Raad Iustitia et Pax en de Raad voor Cultuur met de Raad voor de Interreligieuze Dialoog. Literatuur en Links - Dr. W.F. Akveld, De Romeinse Curie, De geschiedenis en het bestuur van de wereldkerk, Nijmegen 1997. - Thomas J. Reese, In het Vaticaan, De organisatie van de macht in de katholieke kerk, Amsterdam 1998. - Officiële Homepage: English - Deutsch - Français - Curie-documenten in het Nederlands: www.curie.nl - Naamlijsten van ambtsdragers uit de Curie: Römische Kurie

- Het STAATSSECRETARIAAT - (Segretario di Stato) Staatssecretaris: Z.Em. Tarcisio kardinaal Bertone (sinds 2006) Z.Em. Tarcisio kardinaal Bertone Profiel - Het Staatssecretariaat staat de Paus bij in de uitoe- fening van zijn functie als Opperherder van de Rooms-Katholieke Kerk. Het zorgt voor de coördinatie van de Curie-organen en de uitvoering van de pauselijke be- sluiten. - Het Staatssecretariaat staat onder leiding van de Kardinaal-Staatssecretaris, die daarmee een positie heeft die vergelijkbaar is met die van minister-president. De feitelijke invloed van de Staatssecretaris is echter sterk afgenomen nadat paus Johannes Paulus II veel van diens taken in eigen hand nam. - Bij het Staatssecretariaat werken zo'n 150 personen. Onder hen was ook de in 2006 onverwacht overleden Nederlandse priester mgr. Peter Slors. Structuur - Het Staatssecretariaat is onderverdeeld in 2 secties, te weten de Eerste Sectie voor Algemene Zaken, direct onder de Substituut, en de Tweede Sectie voor de Relaties met Staten onder leiding van een eigen Secretaris voor de relaties met de Staten. - Eerste Sectie: Algemene Zaken - Substituut voor Algemene Zaken: Mgr. Leonardo Sandri (sinds 2000) Assessor: Mgr. Gabriele Giordano Caccia (sinds 2002) Taak: De Eerste Sectie van het Staatssecretariaat behandelt alle zaken die de Paus opdraagt en fungeert daarmee feitelijk als diens secretariaat, zowel voor alle correspondentie van binnen en buiten de Curie, als voor de coördi- natie van de diverse Curie-organen. - Daarnaast behandelt deze sectie alle dagelijkse zaken die niet binnen de competentie van een ander curie-orgaan vallen. Tenslotte onderhoudt deze sectie ook de formele contacten met de bisschoppen en met de diplomatieke vertegenwoordigingen van de Heilige Stoel. - In vergelijking met de Tweede Sectie behandelt deze Eerste Sectie vooral de formele (kanten van) zaken, waaronder het opstellen van documenten en het indien nodig bezegelen ervan het betreffende pauselijke zegel. - De positie van de Substituut voor Algemene Zaken is te vergelijken met die van een stafchef. Structuur: De eerste sectie is onderverdeeld in acht talenbureaus (Engels, Frans, Duits, Latijn, Portugees, Spaans en, sinds paus Johannes Paulus II, Pools). Via deze bureaus wordt alle in- en uitgaande correspondentie, zowel brieven van gewone gelovigen als belangrijke staatsstukken, behandeld en eventueel vertaald. - Tweede Sectie: Relaties met de Staten - Secretaris voor de Relaties met Staten: Mgr. Dominique Mamberti (sinds 2006) Ondersecretaris: Mgr. Ettore Balestrero (sinds 2009) Taak: De Tweede Sectie van het Staatssecretariaat is officieel verant- woordelijk voor de betrekkingen met de burgerlijke overheden en het onder- houden van de diplomatieke betrekkingen met de staten, alsmede met de diplomatieke vertegenwoordigingen van de Heilige Stoel. - In vergelijking met de Eerste Sectie behandelt deze Tweede Sectie de zaken vooral inhoudelijk, zowel kerkelijk (o.a. bisschopsbenoemingen) als politiek. - De positie van de Secretaris voor de Relaties met Staten is te vergelijken met die van een minister van buitenlandse zaken. Structuur: De tweede sectie is onderverdeeld in landenbureaus, maar om- dat er in totaal maar zo'n 38 mensen werken, behandelt elke medewerker vaak meerdere landen tegelijk. Huisvesting - De kantoren van het Staatssecretariaat zijn gevestigd op de 3e verdieping van de gebouwen rond de Cortile San Damaso, direct aansluitend bij het Apostolisch Paleis. - De Kardinaal-Staatssecretaris woont op de eerste verdieping van het Apostolisch Paleis, in het appartement waar vroeger de Paus woonde, voor- dat deze in 1905 zijn intrek nam in het twee verdiepingen hoger gelegen huidige pauselijke appartement. Adres: Palazzo Apostolico, 00120 Città del Vaticano Links: - Officiële homepage: English - Deutsch - Français - Interview met mgr. Peter Slors over zijn werk op het Staatssecretariaat Geschiedenis - Reeds in de 4e eeuw was er een bureau dat zich bezighield met de expe- ditie (het schrijven en versturen) van pauselijke geschriften. Allengs groeide dit bureau uit tot de Apostolische Kanselarij (Lat.: Cancellaria Apostolica), maar was nog tot de 11e eeuw een tamelijk informeel georganiseerd onder- deel van de pauselijke Curie. Pas rond 1200 was de Kanselarij dermate in omvang toegenomen dat een meer nauwkeruige structuur nodig was, welke door paus Innocentius III werd doorgevoerd. - Aanvankelijk lag het toezicht bij de zgn. Paltsrechters, maar tegen het eind van de 10e eeuw werd hun rol overgenomen door de Bibliothecaris, die sinds 1144 Kanselier (Lat.: cancellarius) werd genoemd. In de 11e eeuw werd de hoogste leiding van de Pauselijke Kanselarij als erefunctie aan de aartsbisschop van Keulen vergeven. Voor diverse belangrijke oorkonden waren de sinds de 12e eeuw steeds invloedrijkere Paltsnotarissen (Lat.: notarii sacri palatii, later notarii papae,) verantwoordelijk. - Nadat er vanaf 1216 geen Kanseliers meer werden benoemd, kwam de lei- ding van de Apostolische Kanselarij in handen van de Vice-Kanselier, aan- vankelijk geestelijken van lagere rang, maar ook vaak bekende geleerden. De Vice-Kanselier en de Paltsnotarissen golden als Familia van de Paus. Voor de diverse taken, concepten opstellen, netschrijven, bezegelen e.d. kwamen er aparte functionarissen. - Na de terugkeer van de Paus uit Avignon (1378) kwam er een eind aan de centrale rol van de Kanselarij. Van toen af tot in de 17e eeuw was de Apostolische Datarie onder leiding van de Datarius het belangrijkste Curie-orgaan. De Datarius was oorspronkelijk de functionaris die verantwoordelijk was voor de datering van de pauselijke documenten, maar wist allengs steeds bevoegdheden naar zich toe te trekken. - Medio 17e eeuw kwam tenslotte het Staatssecretariaat op, dat oor- spronkelijk onder de naam Bureau van het Persoonlijk Zegel en later als Apostolisch Secretariaat, een onderdeel was van de Apostolische Kanselarij. De leiding hiervan lag bij de Staatssecretaris, een functie die in de 16e eeuw vervuld werd door de beroemd/beruchte "kardinaal-neef" en die uitgroeide tot een rol die vergelijkbaar is met die van een minister-president.

- CONGREGATIES - Inleiding - De Congregaties zijn de belangrijkste organen van de Romeinse Curie en zijn daarmee vergelijkbaar met ministeries in andere landen. De prefect van een Congregatie is vergelijkbaar met een minister. - Het grootste verschil tussen de Vaticaanse Congregaties en gewone ministeries is dat de Congregaties bestaan uit een raad met de prefect als voorzitter en een staf als ondersteunend apparaat. Samenstelling Elke Congregatie bestaat uit: - de Prefect (het hoofd: een kardinaal) - Leden (zowel kardinalen als (aarts)bisschoppen) - Buitenleden - Secretaris (een (aarts)bisschop) - Consultatoren (adviseurs: bekwame geestelijken of leken) Kardinalen die hoofd van een Congregatie zijn, hebben vaak ook zitting in andere Congregaties, met name die welke een aanverwant beleidsterrein hebben. Dit bevordert, op informele wijze, de onderlinge coördinatie tussen de verschillende dicasteries. - Bij de ambtelijke staven van de 9 Congregaties werken in totaal zo'n 225 personen. Benoeming en ontslag - Benoeming tot prefect of lid van een Congregatie geschiedt door de Paus voor een termijn van 5 jaar, waarna herbenoeming mogelijk is. Kardinalen, aartsbisschoppen en de secretaris dienen op 75 jaar hun ontslag aan te bieden, de overige leden als zij 80 jaar worden. - Bij het overlijden van de Paus leggen alle leden van de dicasteria hun functie neer. De Camerlengo en de Groot-Penitentiaris behandelen de lopende zaken met toestemming van het College van Kardinalen. De secre- tarissen werken de lopende zaken af, welke dan door de nieuwe Paus dienen worden te bekrachtigd. Zittingen - Jaarlijks is er een plenaire zitting waaraan, naast de gewone leden, ook de buitenleden en consultatoren deelnemen. Voor de gewone zittingen, die afhankelijk van de Congregatie gemiddeld eenmaal per maand plaatsvinden, worden alleen de leden die in de stad verblijven opgeroepen. - De secretaris neemt aan alle zittingen deel en heeft stemrecht. Alle beslissingen worden aan de Paus meegedeeld. Belangrijke beslissingen vereisen Pauselijke goedkeuring. Huisvesting - Met uitzondering van de Congregaties voor de Geloofsleer, de Oosterse Kerken en de Evangelisatie der Volkeren, zijn alle Congregaties gevestigd in het Palazzo delle Congregazioni aan de Piazzo Pio XII 10 in Rome. Dit gebouw ligt weliswaar buiten Vaticaanstad, maar geniet exterritoriale status en valt zodoende wel onder de jurisdictie van de Heilige Stoel.

- CONGREGATIE voor de GELOOFSLEER - Z.Em. William J. kardinaal Levada Prefect: Z.Em. William J. kardinaal Levada (sinds 2005) Secretaris: Mgr. Angelo Amato, SDB (sinds 2002) Profiel - De Congregatie voor de Geloofsleer heeft als taak het bewaken en bevor- deren van de katholieke geloofsleer en het ondersteunen van de studie die tot de bloei van het geloof bijdragen. - Hiertoe worden wetenschappelijke symposia en bijeen- komsten georganiseerd, die zich bezighouden met belangrijke leerstellige vraagstukken. Voorts worden ook diverse andere initiatieven genomen ter verdediging van de ware leer, de christelijke traditie en het leergezag. - De Prefect is van ambtswege tevens president van de Pauselijke Bijbel- commissie en van de Internationale TheologenCommissie. - De ambtelijke staf van de Congregatie voor de Geloofsleer telt ca. 32 personen. Adres: Palazzo del Sant'Uffizio, Piazzo del Sant'Uffizio 11, 00120 Città del Vaticano Geschiedenis - Opgericht in 1542 als "H. Congregatie van de Universele Inquisitie", ofwel het "Heilig Officie". Sinds 1965 omgedoopt tot "Heilige Congregatie voor de Geloofsleer", waarna deze instelling in 1984 tenslotte haar huidige naam kreeg.

- CONGREGATIE voor de BISSCHOPPEN - Prefect: Z.Em. Giovanni Battista kardinaal Re (sinds 2000) Secretaris: Mgr. Francesco Monterisi (sinds 1998) Profiel - De Congregatie voor de Bisschoppen telde in 1995 37 leden en is verant- woordelijk voor de benoeming van bisschoppen, uitgezonderd die in missie- gebieden en die welke vallen onder de Oosterse Kerken. Deze laatste vallen onder de bevoegdheid van de Congregatie voor de Oosterse Kerken. - Voorts is deze Congregatie betrokken bij de 5-jaarlijkse Ad Limina- bezoeken, die alle bisschoppen aan de Paus moeten afleggen en waarbij zij verslag doen aan en advies krijgen van diverse Curie-organen. Adres: Palazzo delle Congregazioni, Piazzo Pio XII 10, 00193 Rome Geschiedenis - Opgericht in 1587 als "Hl. Congregatie van het Consistorie" in 1967 hervormd en omgedoopt tot "Hl. Congregatie voor de Bisschoppen". - In 1989 werd de in 1958 opgerichte Pauselijke Commissie voor Latijns-Amerika, die reeds van 1969-1971 met haar verenigd was, definitief in de Congregatie voor de Bisschoppen opgenomen.

- CONGREGATIE voor de OOSTERSE KERKEN - Prefect: Mgr. Leonardo Sandri (sinds 2007) Secretaris: Mgr. Antonio Maria Vegliò (sinds 2001) Profiel - De Congregatie voor de Oosterse Kerken is verantwoordelijk voor de katholieken, de (benoeming van de) bisschoppen en alle overige aange- legenheden van de met Rome geünieerde Oosterse Katholieke Kerken. - Daartoe onderhoudt zij het contact met de Oosterse Katholieke Kerken en heeft zij exclusief kerkelijk gezag in de landen waar gelovigen van deze kerken te vinden zijn, te weten: Afghanistan, zuidelijk Albanië, Bulgarije, Cyprus, Egypte, Eritrea en noordelijk Ethiopië, Griekenland, Iran, Irak, Israël, Jordanië, Libanon, de Palestijnse gebieden, Syrië en Turkije. Adres: Palazzo dei Convertendi, Via della Conciliazione 34, 00193 Rome Geschiedenis - De Congregatie voor de Oosterse Kerken is opgericht in 1917.

- CONGREGATIE voor de GODDELIJKE EREDIENST - Prefect: Z.Em. Antonio kardinaal Cañizares Llovera (sinds 2008) Secretaris: Mgr. Albert Malcom Ranjith Partabendige Don (sinds 2005) Profiel - De Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Discipline der Sacra- menten is verantwoordelijk voor het toezicht op de Liturgie, zoals die op het Tweede Vaticaans Concilie is bepaald (theologische, historische en pastorale beoordeling van elk liturgisch onderdeel), alsmede voor de goedkeuring van nationale liturgische teksten. - Daarnaast is deze Congregatie verantwoordelijk voor dispensaties die verband houden met de bediening der Sacramenten, waaronder die voor het huwelijk. Adres: Palazzo delle Congregazioni, Piazzo Pio XII 10, 00193 Rome Geschiedenis - Opgericht in 1587 als "Hl. Congregatie voor de Riten", sinds 1969 "Hl. Congregatie voor de Goddelijke Eredienst" geheten en van 1975 tot 1984 en tenslotte sinds 1989 wederom samengevoegd met de toenmalige "Hl. Congregatie voor de leer der Sacramenten".

- CONGREGATIE voor de CLERUS - Prefect: Z.Em. Claudio kardinaal Hummes OFM (sinds 2006) Secretaris: Mgr. Mauro Piacenza (sinds 2007) Profiel - De Congregatie voor de Clerus is verantwoordelijk voor alles wat verband houdt met de priesters. - Deze Congregatie is daartoe onderverdeeld in 3 secties: 1. Intellectueel en geestelijk leven van de priesters 2. Catechese 3. Materieel beheer (legaten, gebouwen, kunstwerken, pensioenen, etc.) Adres: Palazzo delle Congregazione, Piazzo Pio XII 3, 00193 Rome Website: www.clerus.org Geschiedenis - Opgericht in 1564 als "Hl. Congregatie van het Concilie", in 1967 hervormd en omgedoopt tot "Hl. Congregatie voor de Clerus".

- CONGREGATIE voor de RELIGIEUZEN - Prefect: Z.Em. Franc kardinaal Rodé, CM (sinds 2004) Secretaris: Mgr. Gianfranco Agostino Gardin OFM (sinds 2006) Profiel - De Congregatie voor de Religieuzen is verantwoordelijk voor alle aange- legenheden aangaande religieuzen, de religieuze orden en congregaties, de derde orden en de nieuwe gemeenschappen (waaronder tot 1982 ook het Opus Dei). - De Congregatie is onderverdeeld in 2 secties: 1. Religieuzen 2. Seculiere Instituten Adres: Palazzo delle Congregazione, Piazza Pio XII 3, 00193 Rome Geschiedenis - Opgericht in 1586, in 1601 verenigd met de "Hl. Congregatie voor de Bisschopen" en in 1908 weer verzelfstandigd onder de naam "Hl. Congregatie voor de Religieuzen", waaraan in 1967 "en de Seculiere Instituten" werd toegevoegd. Sinds 1989 luidt de officiële naam: "Congregatie voor de Instituten van Gewijd Leven en de Gemeenchappen van Apostolisch Leven".

- CONGREGATIE voor de EVANGELISATIE der VOLKEREN - Prefect: Z.Em. Ivan kardinaal Dias (sinds 2006) Secretaris: Mgr. Robert Sarah (sinds 2001) Profiel - De Congregatie voor de Evangelisatie der Volkeren is verantwoordelijk voor de bisschopsbenoemingen en alle overige aangelegenheden van de Kerk in de missiegebieden, dat wil zeggen in enkele regio's in Zuid-Oost Europa en de Amerika's, bijna geheel Afrika, het Verre Oosten, Nieuw-Zeeland en Oceanië (uitgezonderd Australië en de Filippijnen). - Deze Congregatie telde in 1995 maar liefst 67 leden en heeft een ambte- lijke staf van ca. 34 personen en is daarmee de grootste van alle Curie-organen. Adres: Palazzo di Propaganda Fide, Piazza di Spigna 48, 00187 Rome Website: www.evangelizatio.org Geschiedenis - Opgericht in 1622 als "Hl. Congregatie ter verspreiding van het Geloof" (Lat.: Congregatio de Propaganda Fide), in 1967 hervormd en omgedoopt tot "Hl. Congregatie voor de Evangelisatie der Volkeren of Propaganda Fide". - De Nederlandse kerkprovincie viel, als missiegebied, tot 1908 onder deze Congregatie.

- CONGREGATIE voor de ZALIG- en HEILIGVERKLARINGEN - Prefect: Mgr. Angelo Amato SDB (sinds 2008) Secretaris: Mgr. Michele Di Ruberto (sinds 2007) Profiel - De Congregatie voor de Zalig- en Heiligverklaringen is verantwoordelijk voor de procedures en de voorbereiding van heilig- en zaligverklaringen. Adres: Palazzo delle Congregazione, Piazza Pio XII 10, 00193 Rome Geschiedenis - Opgericht in 1969 als "Hl. Congregatie voor de Heiligverklaringen".

- CONGREGATIE voor de SEMINARIËN en OPLEIDINGSINSTITUTEN - Prefect: Z.Em. Zenon kardinaal Grocholewski (sinds 1999) Secretaris: Mgr. Jean-Louis Bruguès OP (sinds 2007) Profiel - De Congregatie voor de Seminariën en Opleidingsinstituten is onderver- deeld in 3 secties, waaruit tevens het werkterrein van deze Congregatie blijkt: 1. Seminariën (uitgezonderd die welke vallen onder de Oosterse Kerken of die in missiegebieden); 2. Universiteiten, faculteiten en instituten van hoger onderwijs die onder kerkelijk toezicht staan; 3. Katholieke Scholen in het algemeen. Adres: Palazzo delle Congregazione, Piazza Pio XII 3, 00193 Rome Geschiedenis - Opgericht in 1588 als de "Hl. Congregatie voor de Romeinse Studie-Universiteiten", sinds 1915 verenigd met de "Hl. Congregatie voor de Seminariën" tot de "Hl. Congregatie voor de Seminariën en de Studie-Universiteiten", in 1967 hervormd en omgedoopt tot "Hl. Congregatie voor het Katholieke Onderwijs" en sinds 1989 "Congregatie voor het Katholieke Onderwijs, de Seminariën en de Opleidingsinstituten".

- APOSTOLISCHE PENITENTIARIE - (Penitenzieria Apostolica) Groot-Penitenticier: Mgr. Fortunato Baldelli (sinds 2009) Regent: P. Gianfranco Girotti, OFM Conv. Profiel - De Apostolische Penitentiarie is de bevoegde instantie voor de ex-communicaties die aan de H. Stoel zijn voorbehouden en beslist tevens moeilijke gewetensvragen die door biechtvaders ter beslissing zijn voorgelegd. Hiervoor is de kardinaal-Groot-Penitencier zelfs tijdens een conclaaf bereikbaar. Geschiedenis - De Apostolische Penitentiarie is opgericht in 1569 onder de naam "Heilige Apostolische Penitentiarie" en draagt sinds 1984 zijn huidige naam. Links - Wikipedia-artikel: Apostolic Penitentiary - Profiel op de Vaticaanse website: Penitenzieria Apostolica

- GERECHTSHOF der ROMEINSE ROTA - (Tribunale della Rota Romana) Deken: Mgr. Antoni Stankiewicz (sinds 2004) Profiel - Het Gerechtshof der Romeinse Rota bestaat 21 priesters en behandelt met name zaken betreffende de nietigverklaring van huwelijken. Hiermee is de Rota de rechtbank die de meeste zaken behandelt, in 1994 ongeveer 640. - Tevens is de Romeinse Rota het hof van beroep voor alle kerkelijke zaken die niet op andere Curie-departementen behandeld (kunnen) worden. Kledij - De leden van de Romeinse Rota dragen als ambtsgewaad een paarse toga met brede rode zoom, een hermelijnen kraag en een kanten bef. - Als koorkledij mogen zij hetzelfde dragen als de apostolische protonotaris- sen de numero, te weten: een paarse toga met rochet en daaroverheen een paarse mantelletta (een halflang mouwloos bovenkleed). Om die reden worden zij tot de zgn. prelates di mantelletta gerekend. Adres: Piazza della Cancelleria 1, 00186 Rome Paus Johannes Paulus II ontvangt de leden van de Romeinse Rota bij de opening van het nieuwe juridisch jaar Geschiedenis - Voor het beslechten van geschillen ontstond er een Auditorium (college van auditores, rechters), dat in de 13e eeuw uitgroeide tot een echte rechtbank, die sinds 1331 onder de naam "Heilige Romeinse Rota" bekend stond. In 1984 werd deze naam vereenvoudigd tot "Romeinse Rota" en sinds 1989 draagt deze pauselijke rechtbank zijn huidige naam. Links - Wikipedia-artikel: Sacra Rota Romana - Profiel op de Vaticaanse website: Tribunale della Rota Romana

- OPPERSTE TRIBUNAAL van de APOSTOLISCHE SIGNATUUR - (Supremo Tribunale della Segnatura Apostolica) Prefect: Mgr. Raymund Leo Burke (sinds 2008) Secretaris: Mgr. Frans Daneels O.Praem. Profiel - Het Opperste Tribunaal van de Apostolische Signatuur is de hoogste kerkelijke rechtbank en bestaat uit 7 kardinalen en 4 bisschoppen. - De Apostolische Signatuur behandelt conflicten tussen andere kerkelijke rechtbanken en is het hof van beroep voor uitspraken van de Romeinse Rota. Tenslotte verzorgt deze rechtbank ook de voorbereiding van petities, meestal inzake pardons, voorafgaande aan de pauselijke goedkeuring. Adres: Piazza della Cancelleria 1, 00186 Rome Geschiedenis - Opgericht in 1909 onder de naam "Apostolische Signatuur", sinds 1917 "Opperste Gerechtshof van de Signatuur" en draagt sinds 1940 de huidige naam. Links - Wikipedia-artikel: Apostolic Signatura - Profiel: Supremo Tribunale della Segnatura Apostolica

- PAUSELIJKE RADEN - Inleiding - De Pauselijke Raden zijn net als de Congregaties van de Curie vergelijkbaar met ministeries. De belangrijkste verschillen zijn dat de Pauselijke Raden een wat lagere status hebben dan de Congregaties omdat zij pas relatief kortge- leden, naar aanleiding van het Tweede Vaticaans Concilie, zijn opgericht en zich minder met de kerntaken van de Kerk bezighouden, maar meer met sociaal-economische en andere eigentijdse onderwerpen. - De Pauselijke Raden worden ter onderscheiding van de veel oudere Con- gregaties daarom ook wel de "nieuwe Curie" genoemd. Hoewel zij nog niet zo lang bestaan, zijn de diverse Pauselijke Raden relatief vaak gereorganiseerd, samengevoegd of opgesplitst. Samenstelling - Anders dan bij de Congregaties het geval is, zijn de voorzitters van de Pauselijke Raden meestal geen kardinaal en mogen ook leken lid zijn. - Voorts tellen de Raden minder leden en zijn hun staven (nog) kleiner dan die van de Congregaties. Huisvesting - De Pauselijke Raden voor Cultuur, voor de Leken, voor het Gezin en Iustitia et Pax zijn gevestigd in het Palazzo San Calisto aan de Piazza San Calisto in Rome. Op de bovenste etage van dit gebouw zijn ook appartementen voor diverse kardinalen.

- PAUSELIJKE ACADEMIES - Inleiding - Naast de congregaties, de pauselijke raden en de rechtbanken worden tot de Romeinse Curie ook enkele pauselijke academies gerekend. - Deze academies hebben geen bestuurlijke bevoegdheden, maar dienen zuiver voor wetenschappelijk onderzoek, waar de congregaties en de pau- selijke raden gebruik van kunnen maken bij hun beleid. - De pauselijke academies zijn, in volgorde van oprichting: De Pauselijke Academie voor de Wetenschap - Deze academie gaat terug op de in 1603 in Rome opgerichte Linceorum Academia, die door paus Pius IX in 1847 werd omgedoopt tot Pontificia Academia dei Nuovi Lincei en door paus Leo XIII in 1887 werd uitgebreid. Paus Pius XI gaf de academie in 1936 de huidige naam. - Tegenwoordig is dit de enige academie ter wereld met een internationaal karakter. Doelstelling is het in ere houden van zuivere wetenschap en het waarborgen en bevorderen van de vrijheid van onderzoek. - De academie bestaat uit 80 door de Paus benoemde leden uit alle delen van de wereld. - Homepage: Pontificia Academia Scientiarum De Pauselijke Academie voor Kerkelijke Diplomatie - Deze academie is door paus Clemens XI in 1701 opgericht om de leden van het diplomatieke corps van de Heilige Stoel op te leiden. - Sinds 1937 valt de academie onder de kardinaal-staatssecretaris en wordt hij geleid door een president, die rechtstreeks door de Paus benoemd wordt. De huidige president is sinds 2000 mgr. Justo Mullor García. - Op de Academie is slechts plaats voor 32 studenten die worden uitgeko- zen door het Staatssecretariaat. Het studieprogramma duurt normaal vier jaar, maar twee jaar voor studenten die reeds een doctortitel behaald hebben. In het laatste jaar wordt stage gelopen op het Staatssecretariaat en op een nuntiatuur. - Homepage: English - Deutsch - Italiano De Pauselijke Academie voor Theologie - Opgericht in 1718 door paus Clemens XI. - Homepage: Pontificia Academia Theologica De Pauselijke Academie voor de Cultuur der Martelaren - Opgericht in 1879 ter bevordering van de devotie tot de martelaren der Kerk, alsmede ter bestudering van hun leven en van de aan hen gewijde monumenten en heilige plaatsen. - Homepage: Pontificia Accademia Culturum Martyrum De Pauselijke Academie voor de Sociale Wetenschap - Opgericht in 1994 door paus Johannes Paulus II met als doel het bevor- deren van de studie van sociale, economische, politiek en juridische weten- schappen in het licht van de sociale leer van de Kerk. - Deze academie onderhoudt hiertoe nauwe banden met de pauselijke raad Iustitia et Pax. - De leden van deze academie worden door de Paus benoemd en hun aantal moet liggen tussen de 20 en de 40. - Homepage: Pontificia Accademia delle Scienze Sociali De Pauselijke Academie voor het Leven - Opgericht in 1994 door paus Johannes Paulus II met als doel het bestu- deren en in kaart brengen van de fundamentele vraagstukken op het gebied van biomedische wetenschap en recht, dit in verband met het verdedigen en beschermen van het leven op grond van de christelijke moraal en de leer van de Kerk. - Deze academie telt 70 door de Paus benoemde leden. - Homepage: www.academiavita.org

- LINKS - Algemeen www.vatican.va De Romeinse Curie: English - Deutsch - Français Naamlijsten van ambtsdragers uit de Curie: Römische Kurie Curie-documenten in het Nederlands: www.curie.nl Het Staatssecretariaat: English - Deutsch - Français Congregaties De Congregatie voor de Clerus: www.clerus.org De Congr. voor de Evangelisatie der Volkeren: www.evangelizatio.org Pauselijke Raden Raad voor de Sociale Communicatie: www.pccs.va Pauselijke Academies Voor Wetenschap: Pontificia Academia Scientiarum Voor Kerkelijke Diplomatie: English - Deutsch - Italiano Voor Theologie: Pontificia Academia Theologica Voor de Cultuur der Martelaren: Pontificia Accademia Culturum Martyrum Voor Sociale Wetenschap: Pontificia Accademia delle Scienze Sociali Voor het Leven: www.academiavita.org

© Februari 2005 -