Aan het Pausschap zijn diverse attributen verbonden die
bepaalde aspecten van dit ambt symboliseren

- Vissersring - Kruisstaf - Staatsiestola - Pallium - Tiara -

- Draagstoel - Moderne vervoermiddelen -

- INLEIDING - Attributen - De Paus gebruikt diverse attributen die specifiek tot zijn ambt behoren en die hem, naast de specifieke pauselijke kledij, alszodanig herkenbaar maken. - Het betreft de vissersring, de kruisstaf, de staatsiestola en sinds kort ook het nieuw vormgegeven pallium. Nieuwe attributen - In de laatste decennia is de Paus ook van allerhande moderne vervoer- middelen gebruik gaan maken, waarvan met name het pausmobiel dermate kenmerkend voor het Pausschap is geworden, dat dat voertuig in zekere zin als een nieuw attribuut van dit ambt gezien kan worden. Heraldische attributen - Naast deze materiële attributen wordt het Pausschap ook gesymboliseerd door heraldische attributen: het wapen, de vlag en het embleem van het Pausschap. De persoon van de Paus zelf wordt gesymboliseerd door zijn persoonlijke wapen. Oude attributen - Naast bovengenoemde attributen, die tot op de dag van vandaag gebruikt worden, zijn er nog diverse pauselijke attributen, waarvan het gebruik inmid- dels is afgeschaft of in onbruik is geraakt. Daarbij gaat het met name om de tiara en de pauselijke draagstoel met het baldakijn en de waaiers. Links en literatuur - Das Vatikan-Glossar - Vatikan Index - S. de Blaauw e.a.: Pracht en Praal van de Paus, Schatten uit het Vati- caan, Amsterdam/Gent, 2003.

- De pauselijke VISSERSRING - De Vissersring van paus Benedictus XVI Inleiding - Zoals alle bisschoppen draagt ook de Paus een speciale ambtsring. Net als bij bisschoppen symboliseert deze ring zijn (met een huwelijk te vergelijken) band van trouw met de Kerk. - Daarnaast is de ring van de Paus ook een specifiek teken dat hem kenbaar maakt als zijnde de opvolger van de apostel Petrus. Dit komt tot uitdrukking in de afbeelding op de ring: de apos- tel Petrus die, zittende in een scheepje, zijn netten binnenhaalt (vgl. Mattheus 4:18-19). - Vanwege deze afbeelding wordt deze ring de Vissersring (Lat.: anulus piscatoris) genoemd. Geschiedenis en gebruik - Het bestaan van de pauselijke Vissersring wordt eerstmaals in 1265 in een brief van paus Clemens IV (1265-1268) vermeld. Vanaf paus Nicolaas V (1447-1455) tot en met 1842 was de Vissersring een echte zegelring waarmee aan- vankelijk meer private brieven en later ook belangrijkere documenten beze- geld werden. Dit gebeurde door de ring in een plakje was te drukken dat door verhitting zacht gemaakt werd en dat na afkoeling verhardde. Inktafdruk van het inktstempel van Johannes Paulus II - Na 1842 wordt niet meer met behulp van de Vissers- ring gezegeld, maar wordt er met behulp van een inkt- stempel een rode inktafdruk op de documenten ge- stempeld. De afbeelding van dit stempel is echter de- zelfde gebleven als op de ring: Petrus die zittende in een scheepje zijn netten binnenhaalt en de naam van de betreffende Paus. - Wanneer met de zegelring of met het stempel ge- zegeld werd c.q. wordt, dan blijkt dat in de tekst van het document uit de Latijnse formulering: datum sub anulo piscatoris. - Bij de plechtige inhuldiging van paus Benedictus XVI op 24 april 2005 was voor het eerst ook een ceremoniële rol weggelegd voor de Vissersring. Deze werd namelijk, naast het opleggen van het pauselijk pallium, als teken van zijn ambt, om de vinger van de nieuw gekozen Paus geschoven. - Zoals ook bij bisschoppen gebruikelijk is, wordt volgens oeroude traditie bij de begroeting van de Paus knielend diens ring gekust als teken van onder- werping en trouw. Uitvoering - Toen de Vissersring gebruikt werd om documenten mee te bezegelen was hij uitgevoerd als zegelring, dat wil zeggen: in de platte bovenkant van de ring was in spiegelbeeld een afbeelding gegraveerd, die na afdruk in was de juiste afbeelding achterliet. - Nadat het zegelen niet meer met de ring gebeurde kwam er ruimte voor veelsoortige uitvoeringen: rijkversierde exemplaren met edelstenen, soms zelfs in de verschillende liturgische kleuren en vaak van groot formaat die om de toendertijd gebruikelijke De Vissersring van paus Johannes Paulus II liturgische handschoen heen kon worden gedragen en die van een binnenring kon worden voorzien om ook zonder handschoen gedragen te kunnen worden. - Met paus Paulus VI trad ook hier een versobe- ring in: hij droeg een eenvoudige platte brede ring van goud met een daarop een afbeelding in reliëf (niet meer bedoeld om mee te zegelen). Paus Johannes Paulus I was dermate kort in zijn ambt, dat hij, in afwachting van een eigen Vissersring, zijn bisschopsring droeg. Paus Johannes Paulus II droeg net als paus Paulus VI een brede platte ring van goud, maar dan in een opvallende kruisvorm. - De huidige paus Benedictus XVI draagt de ring die hij bij zijn inhuldiging plechtig omgeschoven kreeg en die er, hoewel hij niet meer die functie heeft, uitziet als een grote klassieke zegelring. Vernietiging - Toen de Vissersring nog als zegelring gebruikt werd, was het van belang dat deze na de dood van de Paus vernietigd werd, zodat er niet onrecht- matig documenten meer mee bezegeld zouden kunnen worden. Sinds dit bezegelen met een inktstempel gebeurt, is dit gevaar niet meer aanwezig, doch vanuit de traditie wordt de pauselijke Vissersring nog steeds na de dood van de Paus vernietigd. - Dit gebeurt door de Camerlengo, die direct na het overlijden van de Paus de Vissersring van diens vinger neemt en die later, in het bijzijn van de overige kardinalen, vernietigt (volgens sommige bronnen door hem met een zilveren hamertje stuk te slaan, maar waarschijnlijker is het dat de ring met een tang wordt doorgeknipt).

- De Pauselijke KRUISSTAF - Paus Benedictus XVI met de nieuwe kruisstaf Inleiding - Net als alle andere bisschoppen voert ook de Paus, als bisschop van Rome, een staf. Maar waar bisschoppen een herders- staf met een gekruld uiteinde (de zgn. kromstaf) hebben, voert de Paus een kruisstaf (Lat.: ferula) als teken van zijn ambt. - Deze kruisstaf wordt op dezelfde wijze gebruikt als een bisschopsstaf, namelijk bij liturgische vieringen en plechtigheden en wanneer (ook daarbuiten) een plechtige zegen (in geval van de Paus met name de zegen Urbi et Orbi) gegeven wordt. Uitvoering - Het huidige model kruisstaf is door paus Benedictus XVI in gebruik genomen op Palmzondag 2008 en bestaat uit een vergulde schacht met een rijkversierd klassiek latijns kruis erop, voorzien van enkele medaillons. Deze zelfde staf is eerder al incidenteel door paus Pius XII (1939-1958) en paus Johannes XXIII (1958-1963) gebruikt. - Voordien gebruikte paus Benedictus XVI het model kruisstaf dat ook door zijn voorgangers Johannes Paulus II, Johannes Paulus I en Paulus VI gebruikt was. Die staf bestond uit een verzilverde schacht met een modern vorm- gegeven zilveren crucifix (kruisbeeld) erop. - Die staf was in 1964 voor paus Paulus VI vervaardigd door de Italiaanse beeldhouwer Lello Scorzelli uit Napels, die onder meer ook de wandversie- ringen in de pauselijke privé-kapel in het Apostolisch Paleis heeft gemaakt. Paus Johannes Paulus II bij een beeld van het crucifix van de pauselijke kruisstaf - Deze staf van Paulus VI is vooral door de ontelbare media-optredens van paus Johannes Paulus II niet alleen het meest bekende pauselijke attribuut geworden, maar leek ook haast één te zijn geworden met Johannes Paulus zelf. In de beginjaren van zijn pontificaat hanteerde hij deze staf soms met grote zwier en toen hij in zijn latere jaren zijn zware taak met uiterste krachtsinspanningen volbracht, werd de dramatische artistieke vormgeving van de lijdende Christus aan een doorbuigende kruisbalk een zeer treffende uitbeelding daarvan. - Vanwege de zeggingskracht van het cru- cifix en de associatie met de voor velen zo populaire paus Johannes Paulus II, is het kruisbeeld van deze specifieke pauselijke kruisstaf veelvuldig gekopieerd en gebruikt als crucifix aan rozenkransen of als kruis- beeld in kerken. Geschiedenis - De pauselijke kruisstaf gaat terug tot de 7e eeuw, toen naast de voor bisschoppen gebruikelijke kromstaf, voor de Paus een aparte staf, bekroond door een rechtop- staand kruis in gebruik kwam. De Pausen droegen deze staf echter niet zelf, maar werd, net als bij patriarchen, bij liturgische plechtigheden voor hem uit gedragen. Paus Benedictus XVI met de oude pauselijke kruisstaf - De staf werd door de Paus enkel bij een kerkwijding ter hand genomen, om daar- mee volgens oeroude traditie Griekse en/of Latijnse letters op de grond te schrijven. In de daarop volgende eeuwen is dit gebruik van de pauselijke kruisstaf in onbruik geraakt, waarschijnlijk mede omdat het onderscheid met het algemeen gebruikelijke processiekruis vervaagde. - In de 16e eeuw werd de kruisstaf tijdens de inhuldiging aan de nieuwe Paus overhandigd door de prior van de basiliek van Sint Jan van Lateranen, die daarbij de betekenis van staf verklaarde als "een teken anderen te onderrichten en te leiden". - Pas paus Paulus VI heeft de pauselijke kruisstaf weer in gebruik genomen op de manier waarop bisschoppen hun kromstaf gebruiken, en wel eerstmaals tijdens de afsluitende viering van het Tweede Vaticaans Concilie op 8 december 1965.

- De pauselijke STAATSIESTOLA - Paus Johannes Paulus II met de brede pauselijke staatsiestola Inleiding - De pauselijke staatsiestola is een brede stola van rode stof voorzien van rijk borduurwerk in gouddraad. Hoewel deze stola lijkt op de in de liturgie gebruikte stola's, is dit geen liturgische stola, maar een attribuut van het Pausschap. - Anders dan de ring, de staf en het pallium, die ook door bisschoppen c.q aartsbisschoppen gevoerd worden, is de staatsiestola een exclusief aan de Paus voorbehouden waardigheidsteken: geen enkel ander kerkelijk ambt kent een vergelijkbaar attribuut. - De pauselijke staatsiestola lijkt zo rond 1700 in gebruik te zijn gekomen en is sinds die tijd door alle Pausen gedra- gen, meestal in combinatie met de pauselijke koorkledij, maar (vooral door paus Johannes Paulus II) ook min of meer in plaats daarvan gewoon over de dagelijkse pauselijke kledij. Uitvoeringen - Er zijn diverse uitvoeringen van de pauselijke staatsiestola in gebruik. De bekendste is wel het brede exemplaar met 4 afbeeldingen van de apostelen en met nog bredere trapeziumvormige uiteinden. Deze stola wordt ook tel- kens gedragen wanneer de nieuw gekozen Paus voor het eerst op het bal- kon van de Sint-Pietersbasiliek verschijnt. - Eveneens vrij brede modellen, maar dan met gekleurd borduurwerk erop, werden gedragen door paus Johannes XXIII en paus Paulus VI. Deze en nog oudere antieke exemplaren worden bewaard in de Pauselijke Sacristie. Voor paus Benedictus XVI is een nieuwe staatsiestola vervaardigd met daarop in kleur diens wapen geborduurd. - Voorts is er een wat smaller model met louter guirlandeversieringen, en een wat eenvoudiger model dat tijdens de Sede Vacante door de Camer- lengo en gedurende het Conclaaf door de Deken van het College van Kardi- nalen gedragen wordt, dit ten teken dat gedurende die tijd het pauselijke gezag door hen beheerd wordt.

- Het pauselijke PALLIUM - Paus Benedictus XVI met het nieuwe pauselijke pallium Inleiding - Het pallium (meervoud: pallia) is een heel oud pauselijk attribuut dat in de loop der tijd is uit- gegroeid tot een onderscheidingsteken voor aartsbisschoppen, maar dat sinds de inhuldiging van paus Benedictus XVI voor de Paus onver- wacht een nieuwe vorm heeft gekregen en daarmee weer meer een exclusief pauselijk attribuut is geworden. Ontwikkeling - Het tot de inhuldiging van paus Benedictus XVI voor zowel de Paus als de aartsbisschop- pen gebruikelijke pallium was voor de Paus en is voor de aartsbisschoppen nog steeds een rond de hals hangende smalle witte strook stof met 6 zwarte kruisjes, waarvan midden op de rug en midden op de borst een strook met een afgerond zwart uiteinde afhangt. Bij de kruisjes bevinden zich lusjes waarin drie gouden spelden gestoken worden, die de indruk wekken dat het pallium daarmee is vastge- zet. - Het pallium dat sinds de inhuldiging van paus Benedictus XVI door de Paus gedragen wordt, is een brede, over de schouders gedrapeerde, strook stof met 5 rode kruisjes, waarvan voor en achter over de linkerschouder twee lange stroken met een rechthoekig zwart uiteinde afhangen. - Deze vorm van het pallium is een oudere, meer oorspronkelijke vorm, zoals die in het eerste millennium, gebruikelijk was en bovendien overeenkomt met het in de Oosterse Kerken gebruikelijke omophorion. - Deze "nieuwe" vorm van het pallium is echter sinds het feest van Petrus en Paulus op 29 juni 2008 weer vervangen door een pallium die het midden houdt tussen de eerdere pauselijke vorm en de oude vorm zoals die nog steeds voor aartsbisschoppen geldt: een ronde band rondom de hals met in het midden over rug en borst een afhangende strook met zwart uiteinde, maar dan voor de Paus voorzien van rode in plaats van zwarte kruisjes. Paus Benedictus XVI met het nieuwste pallium en de nieuwe kruisstaf tijdens de WereldJongerenDagen in juli 2008 Oorsprong en betekenis - Het pallium is oorspronkelijk een attribuut dat alleen aan de Paus was voorbehouden. Maar reeds paus Marcus verleende het in het jaar 336 al aan de bisschop van Ostia. Sindsdien werd het pallium aan steeds meer en uiteindelijk aan alle aartsbisschoppen verleend als teken van hun verbonden- heid met de opvolger van Petrus. De aartsbisschoppen mogen het pallium alleen in hun eigen aartsbisdom, de Paus mag het daarentegen overal dragen. - De pallia worden vervaardigd van zuivere scheerwol die wordt geschoren van twee lammeren die elk jaar op 21 januari, de feestdag van de heilige Agnes, door de Paus worden gezegend. Wanneer de pallia eenmaal vervaardigd zijn, worden ze door de Paus gezegend op de vooravond van het hoogfeest van de heilige apostelen Petrus en Paulus op 29 juni, waarna zij bewaard worden in een zilveren urn bij het onder het pauselijk altaar in de Sint-Pietersbasiliek gelegen graf van Sint Petrus. - De drie gouden spelden die aan het pallium worden bevestigd staan sybool voor de drie spijkers waarmee Christus aan het kruis werd genageld. De vijf rode kruisjes in de nieuwe vorm van het pauselijk pallium, staan voor de vijf wonden die Christus aan het kruis werden toegebracht. - Als heraldisch teken van het Pausschap is het pallium in zijn nieuwe vorm door paus Benedictus XVI aan het pauselijk wapen toegevoegd. Links - Wikipedia-artikelen: English

- De pauselijke TIARA - Een in de klassieke vorm uitgevoerde pauselijke tiara Inleiding - De tiara is de pauselijke driekroon, die bestaat uit een soort eivormige muts met daaromheen boven elkaar drie kronen, met op de bovenste punt een door een kruis bekroonde wereldbol. Net als een mijter heeft ook de tiara twee aan de achterzijde afhangende stroken. - De tiara is geen liturgisch hoofddeksel en werd daarom niet tijdens liturgische plechtigheden, maar alleen bij andere zeer plechtige gebeurte- nissen gedragen, zoals de kroning van de Paus en het uitspreken van de zegen Urbi et Orbi. Symboliek - De tiara symboliseert met zijn drievoudige kroon de heerschappij van de Paus over de strijdende, de lijdende en de triomferende Kerk, alsmede zijn drievoudig ambt als priester, herder en leraar, of zoals de oude kroningsformule het formuleert: als "Vader van de vorsten en koningen, de Bestuurder van de wereld en op aarde de Plaatsbekleder van onze Verlosser Jezus Christus" Uitvoeringen - Er bestaan diverse uitvoeringen van de tiara, die in de loop der tijd vaak bij bijzondere gelegenheden aan de Paus ten geschenke zijn gegeven. De tiara's van vóór de Franse tijd zijn echter allemaal verloren gegaan toen zij in 1797, net als bijna alle kerkelijke kostbaarheden, door de Franse legers werden geroofd en omgesmolten. De tiara's uit de 19e en 20e eeuw worden bewaard in de Pauselijke Sacristie. - De meeste tiara's zijn, afgezien van stilistische verschillen, op klassieke wijze vormgegeven. Een daarbij uit de toon vallend en haast futuristisch ogend exemplaar, is de door de Milanese edelsmid Rino Creperio vervaardigde tiara, die het aartsbisdom Milaan aan paus Paulus VI schonk en die hij reeds een jaar later aan de Amerikaanse katholieken zou afstaan. De tiara van Paulus VI Afschaffing - Als laatste paus werd Paulus VI op 30 juni 1963 met de tiara gekroond. Na een plechtige oosterse liturgieviering op 13 november 1964 legde hij zijn tiara echter op het altaar om hem daarna, als dank voor de hulp bij de wederopbouw van Europa na de Tweede Wereldoorlog, aan de Amerikaanse katholieken te schenken. - Na een tournee door de Verenigde Staten werd deze tiara uiteindelijk definitief tentoongesteld in het Nationaal Heiligdom van de Onbevlekte Ont- vangenis in washington DC, alwaar op verzoek van Paulus VI alle giften ten bate van de armen zullen worden aangewend. Geschiedenis - De tiara is waarschijnlijk voortgekomen uit een witte muts in de vorm van een suikerbrood (camelaucum of phrygium) die afkomstig was uit het Oosten. Een eerste kroon rondom deze muts verscheen eerstmaals tussen de 9e en de 11e eeuw, mogelijk omdat de Pausen in die tijd ook wereldlijke macht verkregen. - De tweede kroon werd door paus Bonifatius VIII (1294-1303) toegevoegd en de derde tenslotte door paus Benedictus XI (1303-1304) of Clemens V (1305-1314). Sindsdien is de tiara met drie kronen het symbool van de pau- selijke soevereiniteit en waardigheid. 7 tiara's, zoals ze bewaard worden in de pauselijke sacristie Links - Wikipedia-artikelen: Tiara - Tiara - Papal Tiara - Artikel in de Catholic Encyclopedia: Tiara (1912)

- De pauselijke DRAAGSTOEL - Inleiding - De pauselijke draagstoel (It.: sedia gestatoria) werd gebruikt wanneer de Paus zich in plechtige processie naar en van de Sint Pietersbasiliek begaf. De draagstoel werd gedragen door 16 pauselijke dragers (It.: sediari ponti- fici), die zorgvuldig werden gekozen uit de velen die deze eervolle functie begeerden. Paus Pius XII gezeten op de sedia gestatoria, aan weerszijden vergezeld van de waaiers Geschiedenis - Het op een draagstoel vervoeren van daarmee letterlijk hooggeplaatste personen stamt reeds uit de late oudheid en is voor het Pausschap tot en met het pontificaat van paus Paulus VI in gebruik gebleven. - Voor wat langere afstanden begaf de Paus zich in de Middeleeuwen, zoals alle toenmalige hoogwaardigheidsbekleders, te paard. Dat was toen tege- lijk het meest comfortabele en snelle vervoermiddel. - Nadat rond 1700 rijtuigen een verende ophanging kregen, werden ook deze vervoermiddelen waardig en comfortabel genoeg om de Paus te vervoeren. Al gauw werden zulke rijtuigen en koetsen steeds luxer, rijker en fraaier uitgevoerd. - Omdat de Pausen tussen 1870 en 1929 het Vaticaan niet verlieten, werden in die tijd noch koetsen, noch auto's gebruikt. Slechts voor korte processies bleef de pauselijke draagstoel in gebruik. - Paus Johannes Paulus I is de laatste Paus geweest die, hoewel hij eigenlijk niet van zulke persoonsverheerlijking hield, zich ootmoedig tot het gebruik van de sedia gestatoria liet verleiden. De waaiers - Bij plechtige processies in de draagstoel werd de Paus vergezeld van 2 grote waaiers (It.: flabelli) voorzien van witte struisvogelveren. Deze waai- ers zijn een voorrecht van de Paus en zijn uitvergrote liturgische waaiers, die oorspronkelijk werden gebruikt om vliegen e.d. bij de offergaven weg te houden en tevens op het neerdalen van de Heilige Geest te duiden. - Allengs bleef alleen deze symbolische betekenis over en werden de waaiers steeds groter en steeds rijker versierd. In het gevolg van de Paus konden de waaiers ook dienst doen om hem koelte toe te wuiven, zoals nog steeds ge- bruikelijk is bij Aziatische en Afrikaanse vorsten. In het kader van de algehe- le versobering schafte paus Paulus VI ook het gebruik van deze waaiers af. Het baldakijn - Wanneer de Paus in de draagstoel wordt voortgedragen, dan werd buiten de Sint-Pieter boven hem een rijkversierd baldakijn gehouden. Zo'n baldakijn is een vroeg-middeleeuws waardigheidsteken dat waarschijnlijk uit het Byzantijnse rijk afkomstig is en dat voor de Paus gedurende alle eeuwen in gebruik is gebleven, totdat het samen met de draagstoel en de waaiers werd afgeschaft.

- Moderne pauselijke VERVOERMIDDELEN - Inleiding - Hoewel de moderne pauselijke vervoermiddelen geen liturgische of ceremo- niële functie hebben, is met name het zogeheten pausmobiel inmiddels der- mate kenmerkend geworden, dat dat voertuig in zekere zin als een nieuw attribuut van het Pausschap gezien kan worden. - Tegenwoordig maakt de Paus, al naar gelang de aard van de reis, gebruik van de auto, heel soms de trein, het pausmobiel, de open jeep, de helicop- ter en het vliegtuig. Al deze voertuigen zullen hierna kort worden besproken. - Omdat de Paus een soeverein is, worden op al zijn voertuigen, al of niet tijdelijk, zijn wapen en kleine staatsievlaggetjes aangebracht, zoals dat ook bij staatshoofden gebruikelijk is. Postzegel van Vaticaanstad met een pauselijke limousine Auto - Als eerste Paus kreeg Pius XI in 1930 de beschikking over een automobiel van het Duitse merk Mercedes Benz, model Nürburg 460. Paus Johannes XXIII kreeg in 1960 een speciaal aangepaste Merce- des Cabriolet 300 D geschonken. Daarna hebben zijn opvolgers steeds nieuwere modellen limousines van Mercedes ge- kregen. - Al deze auto's hadden en hebben achterin één grote luxe zetel voor de Paus en daartegenover twee uitklap- zittingen voor zijn begeleiders. Het dak kan open of opengeklapt worden, zodat de Paus ook in de auto kan staan om naar de mensen te zwaaien. - Alle pauselijke auto's dragen Vaticaanse kentekenplaten, waarbij de auto waarin de Paus rijdt, altijd het kenteken SCV 1 draagt. - Met enige regelmaat krijgt de Paus ook door andere automobielfabrikanten auto's geschonken, die ofwel gestald, ofwel weer weggeven worden. - Compleet overzicht van alle pauselijke automobielen: Papamobil Paus Benedictus XVI arriveert per auto bij de basiliek S.Maria Maggiore Trein - Hoewel Vaticaanstad een eigen treinstation heeft, hebben de Pausen tot nu toe slechts drie keer van de trein gebruikt gemaakt. Paus Johannes XXIII in de trein naar Loreto en Assisi - De eerste keer was in 1962, toen paus Johannes XXIII met een speciale trein op bedevaart ging naar Assisi en Loreto om te bidden voor de goede afloop van het Tweede Vaticaans Concilie. - Paus Johannes Paulus II heeft tweemaal van de trein gebruikt gemaakt, de eerste keer in 1979 en vervolgens nog een keer op 24 januari 2002, toen hij met een speciale trein van de Italiaanse spoorwegen naar de interreli- gieuze vredestop in Assisi ging. Pausmobiel - Het meest bekende pauselijke vervoermiddel is ongetwijfeld het zogeheten pausmobiel. Dat is een witte terreinwagen met achterop een hoge glazen opbouw, waarin de Paus goed zichtbaar kan staan. - Het eerste pausmobiel werd in 1979 voor de reis van paus Johannes Paulus II naar Polen gebouwd op het chassis van een bestelwagen van het Poolse merk Star. - Daarna ging men ook in Rome een vergelijkbaar pausmobiel gebruiken: een aangepaste Landrover. Na de aanslag op Johannes Paulus II op 13 mei 1981 werd de open achterzijde uit veiligheidsoverwegingen vervangen door een opbouw van doorzichtig kogelvrij kunststof. Het nieuwste model pausmobiel, dat in 2002 in gebruik is genomen, is een aangepaste Mercedes M430 van Daimler-Chrysler. - Bij de buitenlandse reizen van de Paus wordt ofwel zijn eigen pausmobiel ingevlogen, of wordt gebruik gemaakt van een ter plaatse, speciaal voor de gelegenheid, gemaakt pausmobiel. - Het pausmobiel draagt normaliter het Vaticaanse kenteken SCV 4, maar als de Paus erin vervoerd wordt SCV 1. - Compleet overzicht van alle pauselijke automobielen: Papamobil Paus Johannes Paulus II in het nieuwste pausmobiel van Daimler-Chrysler Jeep - Naast de pausmobiel is er ook een witte open jeep (It.: campagnola) van het Italiaanse merk Fiat. Die wordt echter hoofdzakelijk gebruikt om de Paus van en naar het openluchtaltaar vóór de Sint-Pietersbasiliek te rijden, wan- neer hij daar bij speciale gelegenheden de mis opdraagt. - Staande in deze jeep is de Paus dan voor alle aanwezige gelovigen goed zichtbaar. Wel is dat een zeker veiligheidsrisico, zoals bleek toen paus Jo- hannes Paulus II op 13 mei 1981 werd neergeschoten toen hij in deze jeep over het Sint-Pietersplein reed. - Achterin de jeep rijden meestal tevens de pauselijke privé-secretaris en de ceremoniemeester mee en voorin, naast de chauffeur, het hoofd van de pauselijke beveiliging. Paus Benedictus XVI rijdt in de open witte jeep over het Sint-Pietersplein In december 2007 is de oude jeep vervangen door een nieuw exemplaar van het Duitse merk Mercedes, die deze wagen gedurende twee jaar in nauw overleg met het Vaticaan heeft gebouwd op basis van de G 500 Cabriolet terreinwagen. Deze nieuwe jeep is gespoten in de kleur Vatican Mystic White en is voorzien van o.a. een neerklapbare voorruit, leuningen en een uitklapbaar trapje aan de achterzijde. De nieuwe jeep van Mercedes uit 2007 Helicopter - Voor korte reizen binnen Italië, met name van en naar de pauselijke zo- merresidentie in Castel Gandolfo, maakt de Paus gebruik van een helicopter. - Hiervoor stelt de Italiaanse regering de presidentiële helicopter ter be- schikking, die gebruik kan maken van de eigen heliport van het Vaticaan, die in 1976 is aangelegd op het meest westelijke bastion van Vaticaanstad. Vliegtuig - Voor reizen buiten Italië maakt de Paus gebruik van het vliegtuig. Voor de heenreis wordt daarbij altijd een toestel van de Italiaanse luchtvaartmaat- schappij Alitalia gecharterd, maar voor de terugreis vaak een toestel van de luchtvaartmaatschappij van het gastland. - De eerste keer dat een Paus met het vliegtuig reisde was in 1964, toen paus Paulus VI naar Jeruzalem en het Heilig Land vloog. - Naast de pauselijke entourage, mogen in het pauselijke vliegtuig ook de geaccrediteerde journalisten meevliegen. Paus Benedictus XVI stapt in een vliegtuig van Lufthansa na afloop van de WereldJongerenDagen in Keulen in 2005 Links - Artikel over de pauselijke vervoermiddelen op Catholic News Service - Compleet overzicht van alle pauselijke automobielen: Papamobil

© Mei 2005 -