- Het BESTUUR van de STAAT VATICAANSTAD -
Inleiding
- Volgens de grondwet voor Vaticaanstad komt alle wetgevende, uitvoe- rende en rechterlijke macht volledig en geheel aan de Paus toe.
- Hiermee kan de staatsvorm van Vaticaanstad omschreven worden als een niet-erfelijke kiesmonarchie.
- Omdat de Paus daar echter zelf niet aan toekomt, heeft hij deze bevoegd- heden aan verschillende instellingen gedelegeerd. Deze zullen hierna bespro- ken worden.
- De buitenlandse en internationale aangelegenheden van Vaticaanstad worden door de Heilige Stoel behartigd.
Wetgevende macht
- De wetgevende macht voor Vaticaanstad wordt uitgeoefend door de Pau- selijke Commissie voor de Staat Vaticaanstad. Deze Commissie bestaat uit 5 kardinalen onder leiding van een president en is verantwoordelijk voor het uitvaardigen van wettelijke regels en bepalingen alsmede voor het formule- ren van het bestuurlijke en financiële beleid.
- De president van deze commissie fungeert feitelijk als minister-president van Vaticaanstad. De huidige president is sinds september 2006 mgr. Gio- vanni Lajolo. Hij is de opvolger van Edmund Casimir kardinaal Szoka, die dit ambt sinds 1997 bekleedde.
- De Commissie zetelt in het direct achter de Sint Pietersbasiliek gelegen Palazzo della Governatorato.
Het Palazzo della Governatorato
Uitvoerende macht
- De uitvoerende macht van Vaticaanstad wordt uitgeoefend door het Be- stuur van de Staat Vaticaanstad (It.: Governatorato dello Stato della Città del Vaticano).
- Dit orgaan is verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken in Vati- caanstad en voor de uitvoering van de door de Pauselijke Commissie voor Vaticaanstad opgestelde regels.
- Het Bestuur staat onder leiding van de speciaal gedelegeerde, die wordt bijgestaan door een secretaris-generaal en een plaatsvervangend secre- taris. Zij hebben de leiding over diverse afdelingen.
- De grootste afdelingen, waar 100 tot 380 personen werken, vallen direct onder de speciaal gedelegeerde, terwijl onder de secretaris-generaal diverse kleinere afdelingen ressorteren, waar in totaal ca. 180 personen werken.
- Het totaal aantal werknemers bedroeg in 1996 ca. 1300 personen, voor- namelijk Italiaanse leken.
- De begroting voor het bestuur van Vaticaanstad beloopt ca. 130 miljoen US Dollar per jaar.
Rechterlijke macht
- De rechterlijke macht voor Vaticaanstad wordt uitgeoefend door een Rechtbank van Eerste Aanleg, een Hof van Beroep en een Hof van Cassatie. Hier kunnen zowel civiele als strafzaken worden voorgelegd en kan in beroep worden gegaan, net zoals in andere landen gebruikelijk is. Voor het aan- brengen van strafzaken is er een officier van justitie voor Vaticaanstad, op dit moment Nicola Picardi.
- Deze rechtbanken zijn door paus Pius XI in 1932 ingesteld, in 1946 door paus Pius XII en in 1987 door paus Johannes Paulus II gereorganiseerd.
- In 2006 behandelden de Vaticaanse rechtbanken maar liefst 341 civiele en 486 strafzaken. Daarmee heeft Vaticaanstad statistisch gezien de hoogste criminaliteitscijfers ter wereld. Deze hoge aantallen worden echter voorna- melijk veroorzaakt door de vele miljoenen bezoekers van de Sint-Pieter en de Vaticaanse Musea, met alle tasjesroven, zakkenrollerij en kleine dief- stallen en vernielingen van dien.
Grondwet
- Het bestuur van Vaticaanstad wordt geregeld in de Grondwet voor de staat Vaticaanstad. De eerste grondwet werd opgesteld in 1929 en is in 2000 vervangen door een herziene versie, die op 22 februari 2001 in werking is getreden.
- In de nieuwe grondwet is onder meer de functie van Gouverneur van de Staat Vaticaanstad geschrapt, aangezien dit ambt na de dood van markies Camillo Serafini, die dit ambt sinds de oprichting van Vaticaanstad in 1929 bekleedde, niet meer vervuld is. Zijn taken zijn overgenomen door de pre- sident van de Pauselijke Commissie voor de Staat Vaticaanstad.
- De tekst van de Grondwet van Vaticaanstad: Deutsch - Italiano 
Wet- en regelgeving
- In Vaticaanstad geldt in principe het Italiaanse recht, voorzover daar niet door middel van eigen wet- en regelgeving van is of wordt afgeweken. Met ingang van 1 januari 2009 moeten Italiaanse wetten echter eerst uitdrukkelijk worden goedgekeurd om ook in Vaticaanstad geldigheid te krijgen.
- Alle voor Vaticaanstad uitgevaardigde wetten en regels worden, in het Italiaans, gepubliceerd in een bijlage bij het officiële mededelingenblad van de Heilige Stoel: de Handelingen van de Apostolische Stoel (Lat.: Acta Apostolicae Sedis - AAS).
Bijlage bij de Acta Apostolicae Sedis van 23 september 1973,
met daarin regelgeving voor de staat Vaticaanstad
(voorzien van postzegels voor de verzending)
|